Ollaa Gargaaruun Iddoo Biqiltuu fi Jijjiirraa Biqiltootaa
Sadaasa 11, 2026
Yeroo baayyee biqiltuu dhaabuun hojii kophaa ta’ee hojjetamu yoo ta’u, hawaasa irratti garuu ni dagaaga. Biqiltuu timaatima caalu yoo qabaatte, ollaan gargaarsa dallaa olka’aa ciruuf barbaadu, ykn waa’ee haala biyyee naannoo sanaa beekumsa qooddachuu qofa yoo barbaadde, namoota naannoo sana jiraatan waliin wal qunnamuun iddoo magariisaa kee fi geengoo hawaasummaa kee badhaadhina gochuu danda’a. Qajeelfamni kun hojiiwwan biqiltuu dhaabuu irratti ollaa gargaaruu fi jijjiirraa biqiltootaa haala kabajamaa, nageenya qabuu fi nama dhimmicha keessa jiru hundaaf gammachiisuun akkamitti akka itti dhiyaatan ibsa. Qajeeltoowwan ijoo horticulture kan hundaaf ta’an yoo ta’an, aadaan walqunnamtii ollaa, daangaa qabeenyaa fi waljijjiirraa al-seerummaa ilaalchisee biyyaa fi aadaatiin garaagarummaa guddaa akka qabu yaadadhu. Yeroo hunda qunnamtii jalqabuu dura seera naannoo eeguu.
Haasaa Jalqabuu
Gargaarsa kennuu ykn jijjiirraa yaada dhiyeessuun dura, tarkaanfiin jalqabaa walitti dhufeenya michuu uumuudha. Aadaa hedduu keessatti, humna namaa ykn meeshaalee tasa dhiyeessuun akka waan gidduu seenummaa ykn of tuulummaatti ilaalamuu danda’a. Nagaa akka tasaa fi waa’ee iddoo biqiltuu isaanii galateeffachuudhaan jalqabi. Biqiltuu addaa isaan rakkachaa jiran yoo hubatte, battalumatti hojii sana akka isaaniif hojjechuuf dhiheessuu mannaa gorsa gabaabaa, kan gidduu hin seenne qooduu dandeessa. Kunis ollaan ogummaa fi akeeka kee osoo dirqama itti hin dhaga’amin akka madaalu isa dandeessisa.
Yeroo dhiyeessii sirna qabeessa ta’e dhiyeessuuf qophooftu, adda ta’ee fi dhiibbaa xiqqaa ta’i. "Yoo waan tokko barbaadde naaf himi" jechuu mannaa, "Yoo barbaadde cirracha lavender dabalataa qaba," ykn "Dhuma torban kanaa ruuzii koo ciruuf ba'eera; osoon irra jiruu kan kee akkan ilaalu yoo barbaadde, naaf himaa qofa." Kunis yoo bakka ofii isaanii bulchuu filatan ba'uu salphaa isaaniif kenna. Naannolee tokko tokko keessatti, yeroo waljijjiirraa ollaa haaraa jalqaban, mallattoo dinqisiifannaa xinnoo kan akka jaamiin mana keessatti tolfame ykn paakeetii sanyii fiduun aadaa dha. Sochiin qaamaa kun fedhii gaarii kan agarsiisu yoo ta’u, waliigaltee hawaasummaa wal-jijjiirraa kan kabajudha.
Jijjiirraa Biqiltootaa Qindeessuun
Jijjiirraan biqiltootaa maallaqa osoo hin baasin maasii keessan adda addaa gochuuf karaa ajaa’ibaati, garuu milkaa’uuf gurmaa’ina barbaada. Ollaa fedhii qaban muraasa gidduutti jijjiirraa xiqqaa, al-kallatti qopheessuu dandeessa, ykn taatee hawaasaa guddaa irratti hirmaachuu dandeessa. Yoo mana keessanitti jijjiirraa keessummeessaa jirtan ta’e, yeroo namoota baay’eedhaaf mijatu kan akka Dilbata ganama filadhaa. Waan fiduu akka qaban qajeelfama ifa ta’e kenni: biqiltoota fayyaa qaban, qodaa qulqulluu, fi yoo danda’ame asxaa.
Biqiltoota gosa isaaniitiin ramaduudhaan—kan akka biqiltoota bara baraa, waggaa waggaadhaan, baala mukaa ykn kuduraalee—daawwachuun akka salphatuuf gargaara. Hirmaattonni biqiltoota dadhaboo ta’an osoo hin taane biqiltoota haala gaariin hundeeffaman akka fidan jajjabeessi, sababiin isaas isaan kun sochii kana irraa lubbuun jiraachuu isaanii guddaadha. Yoo qindeessuuf waltajjii dijitaalaa fayyadamaa jirtan ta’e, TodayMap maxxansa akkasii kaartaa kallattiin bilisaa irratti agarsiisuu isaa argachuu dandeessu, kunis naannoo keessan dhiyoo jiru eenyu akka daldaluu barbaadu ilaaluuf isin dandeessisa. Mul’achuun kun namoota dhugaadhaan dhihoo jiran waliin akka wal qunnamtu si gargaaruu danda’a, kunis rakkina fudhachuu fageenya dheeraa hir’isa.
Hojii Nageenyaa fi Qulqullina
Biqiltoota qabeenya gidduutti yeroo sochoosan, raammoo fi dhukkuboonni akka hin babal’anneef qulqullinni murteessaadha. Yeroo hunda biqiltoota fudhachuu kee dura sakatta’i. Mallattoolee afaa, qamalee, tuqaa fangasii ykn manca’iinsa hundee barbaadi. Yoo waa’ee fayyaa biqiltuu tokkoo mirkanaa’aa hin taane, balaa biqiltuu ofii keetii faaluu irra dhiisuun gaariidha. Biqiltoota haaraa sireewwan iddoo biqiltuu keessan gurguddootti osoo hin galchin dura torban tokkoo fi lamaaf adda baasuu. Yeroon adda baafamuu kun mallattoolee dhukkuba ykn weerara raammoo harkifatan kamiyyuu hordofuuf isin dandeessisa.
Hojiiwwan biqiltuu dhaabuu qaamaan hojjetan irratti ollaa yeroo gargaartu, nageenyi dursa siif ta’uu qaba. Guwaantii fi kophee miila cufame dabalatee uffata sirrii ta’e uffadhu. Yoo meeshaalee fayyadamaa jirta ta’e qulqulluu fi qara ta’uu isaanii mirkaneessi. Meeshaaleen dull hidda caccabsuu fi dhukkuba babal’isuu kan danda’an yoo ta’u, meeshaaleen qara qaban ammoo of eeggannoodhaan qabachuu barbaadu. Yoo olka’iinsa irratti hojjettu ta’e, kan akka muka ciruu, sadarkaa tasgabbaa’aa fi yoo danda’ame immoo nama argitu qabaachuu kee mirkaneessi. Hojii dandeettii qaamaa ykn sadarkaa ogummaa keetii ol sitti dhaga’amu gonkumaa hin yaaliin; qabeenya irratti miidhaa ykn miidhaa geessisuu irra daangaa qabaachuu wayya.
Daangaa fi Qabeenya Kabajuu
Gargaarsa ollaan biqiltuu dhaabuu keessatti wantoota barbaachisoo ta’an keessaa tokko daangaa kabajuudha. Kunis daangaa fiizikaalaa kan akka dallaa fi sarara qabeenyaa fi daangaa dhuunfaa lamaanuu ni dabalata. Yeroo hunda bakka iddoo biqiltuu seenuu kee dura hayyama gaafadhu, yoo karri banaa ta’ellee. Hojii wantoota ulfaatoo sochoosuu ykn qotuu of keessaa qabu irratti gargaaraa jirta taanaan, wanta ollaan sun akka hojjetamu barbaadu sirriitti mirkaneessi. Bal’ina hojii ilaalchisee hubannoo dogoggoraa qabaachuun mufannaa fiduu danda’a.
Biyyoota tokko tokko keessatti naannoo sarara qabeenyaa, keessumaa mukaa fi biqiltoota gurguddootti maaltu biqiluu akka danda’u ilaalchisee seera cimaatu jira. Waan daangaa tokkotti dhihoo jiru dhaabuu kee dura dambiiwwan naannoo sanaa ilaali. Fakkeenyaaf, naannoowwan tokko tokko bu’uuraalee ollaa irratti hundeen akka hin miidhamneef sarara qabeenya irraa fageenya murtaa’e irratti biqiltuun akka dhaabamu barbaadu. Dabalataanis, aduudhaaf saaxilamuu irratti xiyyeeffadhu. Yoo biqiltuu dheeraa dhaabaa jirta ta’e, ollaan kee ifa aduu argachuu irratti dhiibbaa akkamii akka qabu ilaali. Waa’ee bal’ina kanaa saffisaan haasa’uun waldhabdee gara fuulduraatti akka hin uumamne ittisuu danda’a.
Beekumsaa fi Qabeenya waliif qooduun
Biqiltuu dhaabuun adeemsa barumsaa itti fufiinsa qabu yoo ta’u, beekumsa waliif qooduun akkuma biqiltoota waliif qooduun gatii guddaa qaba. Qajeelfama salphaa ollaa keessaniif ta’u kan odeeffannoo waa’ee naannoo qilleensa naannoo keessanii, gosa biyyee fi raammoowwan beekamoo of keessatti hammate uumi. Kun akka waraqaa maxxanfamee ykn sanada dijiitaalaa qoodameetti salphaa ta’uu danda’a. Yoo ogummaa naannoo murtaa’e tokko irratti qabaattan, kan akka kompostii ykn biqiltuu dhalootaa biqiltuu dhaabuu, workshop gabaabaa ykn gaaffii fi deebii mooraa keessan duubaa keessatti akka keessummeessitu dhiheessaa.
Meeshaalee fi dhiyeessiidhaaf mana kitaabaa qabeenya qooddame uumuu yaadi. Yoo konkolaataa, tiller ykn mulch baay’ee waggaatti al tokko qofa itti fayyadamtu qabaatte, ollaadhaaf akka liqeessitu dhiheessi. Deebisee qulqulluu fi haala gaarii ta’een akka deebisan gaafadhu. Sirni walgargaarsaa kun amantaa kan uumuu fi barbaachisummaa namni hundi meeshaalee qaaliin yeroo muraasa itti fayyadamu bitachuu hir’isa. Haala liqii, kan akka meeshaaleen yeroo hammamiif liqeessuu akka danda’anii fi yoo wanti tokko cabe suphaadhaaf eenyu akka itti gaafatamummaa qabu ifa ta’i.
Garaagarummaa Aadaa Naanna'uu
Akkuma armaan dura ibsame aadaan garaagarummaa guddaa qaba. Aadaa tokko tokko keessatti, akka karaa gad of deebisuu itti argisiisutti, fudhachuu dura al tokko ykn lama gargaarsa dhihaate diduun safuudha. Kaan keessatti kallattiin ta’uun ni dinqisiifama. Ollaan kee akkamitti akka waliin walitti dhufeenya qaban ilaalii akkaataa walqunnamtii isaanii calaqqisiisi. Yoo naannoo sanatti haaraa taate, namoota yeroo dheeraa jiraatan gorsa naamusa naannoo sanaa gaafadhu. Hawaasa addaa keessan keessatti maaltu akka safuu ykn gara jabinaatti ilaalamu irratti hubannoo gatii guddaa qabu kennuu danda’u.
Jijjiirraan nyaataa fi biqiltootaas hiika aadaa qabaachuu danda’a. Naannoo tokko tokkotti biqiltoonni tokko tokko akka waan gaarii ykn carraa hin qabneetti ilaalamu. Fakkeenyaaf, aadaa Eeshiyaa tokko tokko keessatti, biqiltoota qodaa keessa jiran hundee isaanii hin tuqamne kennuunis haala tokko keessatti "qabachuu" agarsiisuu waan danda'uuf, ciccituu filatamaa ta'uu danda'a. Aadaa biroo keessatti daraaraan adda ta’e sirna awwaalchaa ykn ayyaana wajjin wal qabata. Xiqqoo qorannoo gochuun ykn ollaa kee waa’ee filannoo isaanii gaafachuun kennaa kee akka gaariitti akka fudhatamu mirkaneessuu danda’a. Yeroo shakkii qabdan biqiltoota giddu galeessa ta’an, kanneen addunyaa maraan dinqisiifaman kan akka baala mukaa ykn biqiltoota daraaraa bara baraa beekamoo ta’an filadhu.
Xumura
Ollaa gargaaruun biqiltuu dhaabuu fi jijjiirraa biqiltootaa qindeessuun hawaasa ijaaruu fi naannoo naannoo keessanii guddisuuf karaa badhaasa qabuudha. Haasaa michuu ta’een jalqabuudhaan, nageenyaafi qulqullinaaf dursa kennuudhaan, daangaa kabajuudhaan, garaagarummaa aadaa irratti xiyyeeffachuudhaan walitti dhufeenya gaarii fi waaraa uumuu dandeessa. Galmi biqiltoota ykn humna namaa wal jijjiiruu qofa osoo hin taane, miira bulchiinsa waliinii iddoowwan magariisa naannoo keessanii irratti guddisuu akka ta’e yaadadhaa. Xiqqaa irraa jalqabi, wal irraa hin cinne ta’i, hariiroon sun uumamaan iddoo biqiltuu kee cinatti haa guddatu.
Akkaataa Ollaa Amanamaa Yeroo Imala Gootan Saree ykn Saree Keessan Pet-Sit Godhu Argattan
Ollaa Magaalaaf Michuu Saree Deemsa Amanamaa Argachuu
Akkaataa Garee Hawaasummaa Puppy Store ykn Paarkii Bineensota Manaa Naannoo Keessanitti Argachuu Dandeessu
Manneen Murtii Uummataatti Taphoota Yeroo Yeroodhaaf Michuu Teenisiin Argachuu