Kan keessan itti dabalaa

Akkaataa Guyyaa Tapha Saree Mana Keessaa Nageenya Qabu Abbootii Saree Naannoo Biroo Waliin Qopheessuu Dandeenyu

Sadaasa 20, 2026

Seensa

Yeroo baayyee sareen akka uumama kophaa jiraatanitti kan fakkeeffaman yoo ta'u, sareewwan mana keessaa hedduun walqunnamtii hawaasummaa, kaka'umsa sammuu fi sochii qaamaa irraa fayyadamoo ta'u. Abbaa saree naannoo sanaa kan biraa wajjin guyyaa tapha qopheessuun faayidaa kana kennuu danda’a, garuu bineensota lamaan nageenya fi mijataa ta’e mirkaneessuuf karoora of eeggannoo barbaada. Guyyoonni tapha saree, kan yeroo baayyee paarkii banaa keessatti gaggeeffaman irraa adda ta’ee, guyyaan tapha saree yeroo baay’ee dhiphina xiqqeessuu fi balaa miliquuf mana keessatti gaggeeffama. Qajeelfamni kun tarkaanfiiwwan barbaachisoo walgahii milkaa’aa fi nageenya qabu qopheessuuf barbaachisan kan ibsu yoo ta’u, pirootokoolii fayyaa, qophii naannoo, fi seensa suuta suutaan irratti xiyyeeffata. Aadaa fi dambiiwwan abbummaa bineensota manaa fi walga’ii hawaasummaa ilaalchisee biyyatti garaagarummaa qabaachuu akka danda’an yaada keessa galchi, kanaaf yeroo hunda itti fufuu kee dura qajeelfama naannoo fi seera hawaasaa ilaali.

Haala Fayyaa fi Talaallii Mirkaneessuu

Saree biraa mana keessanitti afeeruu ykn mana isaanii daawwachuu dura, tarkaanfiin hunda caalaa murteessaan haala fayyaa bineensota lamaan mirkaneessuudha. Saroonni dhukkuboota daddarboo adda addaa qabaachuu kan danda’an yoo ta’u, isaan keessaa tokko tokko mallattoo battalaa agarsiisuu dhiisuu danda’u. Guyyaan tapha itti gaafatamummaa qabu odeeffannoo fayyaa waliin wal jijjiiruun jalqaba.

  • Galmee Talaallii: Talaallii amma jiruuf ragaa gaafachuu, keessumaa talaallii ijoo kanneen akka Feline Panleukopenia, Feline Herpesvirus, fi Feline Calicivirus. Naannoo keessan irratti hundaa’uun talaalliin dhukkuba saree maraattee dirqama ykn baay’ee gorfamuus ni danda’a.
  • To’annoo Paraasitii: Saroonni lamaan wal’aansa qamalee, qamalee, fi raammoo keessoo irratti yeroon akka beekan mirkaneessuu. Paraasitoonni alaa bineensota walitti dhiyeenyaan jiran gidduutti salphaatti dabarsuu danda’u.
  • Tibbana Vet Check-ups: Yoo gaarii ta'e, sareewwan lamaan ji'oota jahaa hanga kudha lamaa darban keessatti qorannoo beeyladaa gochuu qabu turan. Kunis haalawwan bu’uuraa kanneen akka ringworm, infekshinii sirna hargansuu gubbaa, ykn dhimmoota ilkaan dhiphina jalatti ka’uu danda’an hambisuuf gargaara.
  • Haala Ispey/Neuter: Saroonni lamaan spayed ykn neutered ta'uu isaanii mirkaneessi. Saroonni hin tuqamne, amala weerara naannoo, biifamuu ykn walhormaataa guyyaa tapha jeequu danda’u agarsiisuu danda’u.

Yoo sareen tokko haala fayyaa yeroo dheeraa kan akka dhukkuba sukkaaraa ykn dhukkuba tiruu qabaate, kun sadarkaa anniisaa isaanii fi dhiphina dandamachuu isaanii yeroo daawwannaa irratti dhiibbaa akkamii akka geessisu irratti mari’adhaa.

Miiraa fi Walsimsiisaa Madaaluu

Saroonni hundi guyyaa taphaaf hin mijatan. Sareen qaanoftuu ykn sodaattu bineensi biraa jiraachuu isaatiin humna ol ta’uu danda’a, kunis yeroo dheeraaf yaaddoo keessa galcha. Faallaa kanaatiin, sareen baayʼee gara jabeessa taate daawwataa caalaatti sodaachisaa taʼeef balaa geessisuu dandaʼa. Galmi isaas sareewwan miira walsimu qaban walsimsiisuudha.

  • Seenaa Hawaasummaa: Abbaa qabeenyaa isa kaan waa’ee seenaa saree isaanii bineensota biroo wajjin qabdu gaafadhu. Sareen kun bineensota manaa biroo wajjin jiraattee? Walqunnamtiin sun akkamitti deeme? Saree kanaan dura saree biraa waliin milkaa'inaan waliin jiraatte akka waliigalaatti guyyaa taphaaf kaadhimamaa gaarii ta'a, kan hawaasummaan waliin hin beekne caalaa.
  • Sadarkaa Annisaa: Saree sadarkaa sochii walfakkaataa qaban walsimsiisuuf yaali. Saree anniisaa guddaa qabu saree umuriin isaa guddaa taʼee fi taaʼu kan aarsu siʼa taʼu, gaʼeessi boqonnaa qabu immoo dargaggeessa tapha taphatu wajjin wal hin qunnamne taʼa.
  • Amaloota Dhuunfaa: Saroonni olaantummaa qabaachuu, bitamuu, ykn of danda’uu isaanii irratti mari’adhaa. Saroonni olaantummaa qaban lama qabeenya irratti wal dhaban, sareewwan of danda’an lama ammoo salphaatti wal tuffachuu danda’u, kunis bu’aa nageenya qabu garuu kan hin hirmaachifnedha.
  • Yeroo Yaali: Yoo danda'ame, deebii jalqabaa madaaluuf daawwannaa baayyee gabaabaa, kan akka daqiiqaa 15 hanga 20 irraa jalqabi. Yoo sareewwan lamaan boqonnaa kan qaban fakkaatanii, yeroo gara fuulduraatti daawwannaa suuta suutaan dabaluu dandeessu.

Naannoo Nageenyaa fi Giddu-galeessa ta'e qopheessuu

Bakki guyyaan tapha kanaa milkaa'ina isaa irratti dhiibbaa guddaa qaba. Mana abbaa qabeenyaa isa kaanii daawwachuun filannoo ta’us, mana ofii kee keessatti keessummeessuun naannoo to’achuuf si dandeessisa. Haa ta’u malee, saree ajaa’ibaa naannoo saree jiraattutti galchuun dhiphina namatti fiduu danda’a. Kana salphisuuf iddoo giddu galeessa ykn walakkaa giddu galeessa ta’e qopheessi.

  • Kutaa Sirrii Filadhu: Kutaa sareen lamaanuu akka bakka qulqulluu isaanii isa jalqabaatti hin fayyadamne filadhu. Kutaa ciisichaa ykn bakka nyaataa saree jiraattu irraa fagaadhaa. Kutaan jireenyaa ykn kutaan faayidaa hin qabne kan lafa salphaatti qulqulleessuu danda’u gaarii dha.
  • Balaa Buqqisuu: Foddaa fi balbala akka hin miliqneef qabsiisi. Biqiltoota summii qaban, wantoota xixiqqoo liqimfamuu danda’anii fi funyoo elektirikii daakuun danda’amu balleessi. Qaawwi sareen sodaatte itti qabamuu danda’u akka hin jirre mirkaneessi.
  • Iddoo Dhaabbataa Kennuu: Saroonni yeroo ol bahuu danda'an nageenyi itti dhagahama. Sheelfota saree dhaabuu, muka saree jabaa ta’e kennuu, ykn sheelfii olka’aa irraa qulqulleessuu. Kunis sareewwan fageenya irraa wal ilaaluu fi yoo barbaachisaa ta’e duubatti akka deebi’an taasisa.
  • Qabeenya Dachaa: Qabeenya akka hin eegneef, saanii bishaanii hedduu, saanduqa balfaa, fi bakka boqonnaa kennuu. Seerri waliigalaa saree tokkoof saanduqa balfaa tokko dabalataan tokko dabalata, guyyaa tapha gabaabaaf ta’us, yoo xiqqaate saanduqa balfaa lama dhaqqabamaa ta’e mirkaneessuun xiqqaa gaarii ta’uu isaati.
  • Urgaa Jijjiiruu: Walgahii qabatamaa dura guyyoota muraasaaf mana lamaan gidduutti siree ykn meeshaa taphaa wal jijjiiri. Kunis dhiibbaa fuula fuulatti wal arguu malee sareewwan urgooftuu walii akka beekan taasisa.

Adeemsa Seensa Karoorsuu

Walgahiin jalqabaa dhiphina xiqqeessuuf caaseffama qaba. Salphaatti sareewwan lamaan kutaa tokko keessa kaa’uudhaan waan gaarii abdachuu hin qabdu. Suuta suutaan seensa carraa walqunnamtii gaarii ni dabala.

  • Jalqaba Addaan Bahuu: Yeroo sareen daawwattu dhufu daqiiqaa 15 hanga 30 jalqabaaf bakka baattuu ykn kutaa addaa keessa kaa'i. Sareen jiraataa balbala jalatti ykn naannoo baattuu sanaa akka urgaa’u hayyami. Kunis sareewwan lamaan argama haaraa kanaan akka madaqaniif yeroo kenna.
  • Seensa Mul'ataa: Jalqaba addaan ba'anii booda, sareewwan karra daa'imaa ykn balbala caccabee akka wal argan hayyamaa. Afaan qaama isaanii sirriitti ilaalaa. Gurri gara fuulduraatti fi funyaan laaffisuun mallattoo gaarii dha. Hissing, growling ykn puffed-up rifeensa dhiphina argisiisa.
  • Walgahii Fuulaa Fuulaan To'annoo: Seensa mul'ataa gaarii yoo ta'e, hordoffii cimaa jalatti kutaa tokkotti akka seenan hayyamaa. Kutaa gabaabaa ta’i, yoo gaarii ta’e yeroo jalqabaatiif daqiiqaa 10 hanga 15. Amala tasgabbaa’aa badhaasuuf wal’aansa qophaa’aa qabaadhu.
  • Karoora Giddu-galeessa: Yoo dhiphinni ka'e saree addaan baasuuf qophaa'aa. Yoo isaan gadi wal ilaaluu jalqaban sarara ijaa isaanii suuta cufuuf haalluu guddaa ykn kaartooniitti fayyadami. Harka qullaa keetiin gonkumaa sareewwan wal lolan lama gidduutti hin qaqqabin; kanaa mannaa danqaa fayyadamuu.
  • End on a Positive Note: Yeroo hunda osoo sareen garmalee hin dadhabin ykn hin aarin guyyaa tapha xumuraa. Walqunnamtiin gabaabaa fi gaariin kan yeroo dheeraa fi dhiphina qabu caalaa gaarii dha.

Kutaa Guyyaa Taphachuu Bulchi

Yeroo guyyaa taphaatti gaheen kee walqunnamtii gaarii haala mijeessuu fi mallattoolee dhiphina hordofuudha. Meeshaalee badhaadhina dorgommii kallattiin osoo hin taane tapha walfakkaatu jajjabeessan kennuu.

  • Meeshaalee taphaa wal-qunnamtii: Meeshaalee taphaa ulee fayyadamuun sareewwan lamaan dhuunfaan hirmaachisu. Kunis meeshaa tokkoof osoo hin dorgomiin anniisaa akka guban isaan dandeessisa. Tokkoon tokkoon saree xiyyeeffannoo akka argatuuf meeshaalee taphaa naannessi.
  • Wal'aansaa fi Badhaasa: Yeroo sareewwan kutaa tokko keessa jiran garuu wal-qunnamtii hamaa hin qabnetti nyaata gatii guddaa qabu dhiyeessu. Kunis argama saree isa kaanii wajjin walitti dhufeenya gaarii uuma.
  • Afaan Qaamaa Hordofuu: Afaan qaama saree dubbisuu baradhu. Suuta suutaan ija jaamsuun mallattoo wal amantaati. Fiixeen funyaan isaa jigsuun aarii agarsiisuu danda’a. Gurri diriirfamee fi ijaan bal’ate sodaa ykn weerara agarsiisa. Mallattoo dhiphina yoo argite, sareewwan boqonnaa kenni.
  • Daangaa Kabaja: Sareen tokko kutaa keessaa bahuu yoo barbaadde, haa ta'u. Walqunnamtii dirqisiisuun walqabsiisa gadhee fiduu danda’a. Sareewwan saffisa walqunnamtii akka saagan hayyami.
  • Qulqulleessuu: Guyyaa tapha booda kutaa sana sirriitti qulqulleessuu. Meeshaalee taphaa fi saanduqa balfaa waliin fayyadamtan kamiyyuu saamunaa urgooftuu hin qabneen dhiqadhaa. Kunis mallattoolee urgaa kanneen daawwannaa gara fuula duraatti amala naannoo kakaasuu danda’an ni balleessa.

Hordoffii fi Yaadannoo Yeroo Dheeraa

Guyyaan tapha tokko hiriyummaa waaraa uumuuf yeroo muraasa qofa gahaadha. Walgahiin jalqabaa akka gaariitti yoo deeme, yeroo hunda daawwannaa gabaabaaf saganteessuuf yaadi. Walsimachuun sareewwan akka waliif mijatan gargaara.

  • Suuta suutaan Turtii Dabaluu: Suuta suutaan dheerina guyyoota taphaa dabaluudhaan akkuma sareewwan bakka wal jiranitti caalaatti boqonnaa argataniif.
  • Bu'aa Yeroo Dheeraa Ilaaluu: Jijjiirama amala mana keessatti mul'atu ilaalaa. Yoo sareen keessan caalaatti yaaddoo keessa galte, nyaata dhiifte, ykn guyyoota tapha booda dhokachuu jalqabde, mallattoo walqunnamtiin sun garmalee dhiphina akka qabu agarsiisu ta’uu danda’a. Yeroo akkasii guyyoota tapha addaan kutuun gaarii ta'uu danda'a.
  • Qabeenya Hawaasaa: Yoo abbootii qabeenyaa saree biyya keessaa dabalataa waliin wal qunnamuuf barbaaddan, waltajjiiwwan akka TodayMap maxxansa akkasii kaartaa kallattiin bilisaa irratti agarsiisu, hirmaattoota naannoo keessan jiran argachuuf isin gargaara. Yeroo hunda hiriyoota ta’uu danda’an of eeggannoodhaan vet gochuu fi sakatta’iinsa nageenyaa fi fayyaa dursa kennuu.
  • Marii Ogeessa Beeyladaa: Yoo sareen keessan guyyaa taphaaf mijachuu isaa mirkaneeffachuu baattan, ogeessa beeyladaa keessan mariisisaa. Seenaa yaalaa fi amala saree keessanii irratti hundaa’uun gorsa dhuunfaa kennuu danda’u.

Xumura

Guyyaa tapha saree mana keessaa nageenya qabu qopheessuun qophii, obsa fi fayyaa bineensota lamaan irratti xiyyeeffachuu gaafata. Haala fayyaa mirkaneessuudhaan, miira madaaluudhaan, naannoo nageenya qabu qopheessuudhaan, fi seensa of eeggannoodhaan bulchuudhaan, saree keetii fi hiriyyaa isaanii haaraadhaaf muuxannoo gaarii uumuu dandeessa. Sareen hundi adda akka ta’e yaadadhu, wanti lamaan tokkoof hojjetu kan biraatiif hojjechuu dhiisuu danda’a. Yeroo hunda fedhii hawaasummaa caalaa sadarkaa mijataa fi dhiphina saree keetii dursa kenni. Karoora of eeggannoo fi ejjennoo qabatamaa ta’een, guyyoonni tapha jireenya saree mana keessaa keessanii badhaadhessuuf karaa badhaasa qabu ta’uu danda’a, hawaasa deggersaa abbootii saree naannoo ijaaruu danda’a.

Qajeelfama