Kan keessan itti dabalaa
Ammatti asitti homaa hin jiru — jalqaba maxxansaa.

Wantoota kophaa isaanii hojjetamuu qaban kanneen qabatamaan nama gammachiisan

Fulbaana 27, 2026

Yeroon kophaa yeroo baayyee akka yeroo namoonni biroo sitti makaman eeguutti dogoggoraan hubatama, garuu dhugumatti of argachuu fi gammachuu dhugaa argachuuf carraa guddaadha. Yeroo kophaa kee dabarsitu, saffisa mataa keetiin socho’uu, waan si hawwatu sirriitti filachuu fi araarama osoo hin barbaachisin chaarjii gochuuf bilisummaa argatta. Magaalaa sochii guddaa qabdu keessas taʼe naannoo baadiyyaa tasgabbaaʼaa taʼe keessa yoo jiraatte, addunyaan kun muuxannoowwan lakkoofsa hin qabne kan kophummaadhaan guddatan ni dhiheessiti. Qajeelfamni kun hojiiwwan qabatamaa, gammachiisaa yeroo of danda’e keessanitti akka gaariitti akka fayyadamtan isin gargaaran qorata, aadaan walqunnamtii hawaasummaa fi amala hawaasaa ilaalchisee biyyatti garaagarummaa guddaa akka qabu kabaja.

Ollaa Keessan Dhiyeenyaa Qoradhu

Yeroo solo itti gammaddan karaaleen dhaqqabamaa ta'an keessaa tokko naannoo keessanii turistii ta'uudha. Namoonni baay’een waggootaaf naannoo keessa jiraatu, osoo dhugaadhaan bal’ina naannoo isaanii hin ilaalin. Kophaa deemuun, balʼina ijaarsaa, biqiltoota naannoo sanaa fi daldala xixiqqaa yeroo hiriyyoota wajjin ariifattu bira darbamuu dandaʼan hubachuuf si gargaara. Karaa kanaan dura fudhattee hin beekne filachuudhaan jalqabi. Guyyaa guutuu ifaan akkamitti akka jijjiiramuu fi daandii adda addaa yeroo adda addaatti maaltu akka itti dhagaʼamu ilaali. Shaakala kun naannoo jireenyaa kee wajjin walitti dhufeenya gadi fagoo akka qabaattu si gargaara. Aadaa hedduu keessatti, miilaan deemuun mala geejjibaa fi ilaalcha hawaasummaa isa jalqabaa waan ta’eef, saffisa kee seera naannoo sanaa wajjin walsimsiisuun muuxannoo sana guddisuu danda’a. Fakkeenyaaf, naannolee tokko tokko keessatti saffisaan deemuun kan eegamu yoo ta’u, naannoowwan kaan keessatti ammoo saffisi suuta jedhu, ilaalcha keessa galchuun waanuma jiruudha. Yeroo kana fayyadamuun kaffee, paarkiiwwan ykn suuqiiwwan naannoo keessanii mi’aa dhuunfaa keessanii hawwatan adda baasuudhaan, kaartaa sammuu iddoowwan filannoo dhuunfaa keessaniif mijatan uumuudhaan.

Gabaawwan Naannoo fi Buufata Nyaataa Daawwadhaa

Nyaanni afaan addunyaa maraa yoo ta’u, kophaa nyaachuun muuxannoo guutummaatti fudhatama qabuu fi yeroo baay’ee nama gammachiisudha. Gabaa naannoo ykn bakka nyaataa daawwachuun hawaasa keessan waliin naannoo dhiibbaa gadi aanaa keessatti akka bobba’an isin dandeessisa. Hiriyoonni kee jaallachuu fi dhiisuu isaanii osoo hin yaadda'iin nyaata si hawwatu saamuda gochuu dandeessa. Kun keessumaa naannolee aadaan nyaata daandii irratti mul’atu keessatti bu’a qabeessa. Namoonni naannoo sanaa akkamitti ajajanii akka nyaatan ilaalaa; kunis sirboota guyyaa guyyaa fi filannoowwan irratti hubannoo kenna. Yoo qaanoftan, namoota dhuunfaan nyaatan hedduun addunyaa guutuutti kaffee fi bistroo keessatti akka baay’atu yaadadhaa. Kitaaba fiduu dandeessa ykn salphaatti sagalee fi sochii naannoo sana jirutti gammaduu dandeessa. Gochi kun guutummaatti mi’aa, uwwisaa fi urgooftuu nyaata keessanii irratti waan xiyyeeffataniif, sammuu namaa kan jajjabeessudha. Diinagdee biyya keessaas kallattiin ni deeggara. Yeroo gabaa daawwattan, aadaawwan kun daangaa ce’anii garaagarummaa guddaa waan qabaniif, daldala ykn tarree qabachuu ilaalchisee naamusa naannoo keessanii yaada keessa galchaa. Aadaan tokko tokko daldala kan eegu yoo ta’u, kaan ammoo gatii murtaa’ee fi daldala ariifataa filatu. Normoota kanaan madaquun kabaja kan agarsiisu yoo ta’u yeroo baay’ee walqunnamtii ho’aa ta’e fida.

Hojii Bohaartii Uumamaa irratti bobba'aa

Yeroon kophaa xiyyeeffannaa addaan hin cinne waan hayyamuuf hojii kalaqaaf mijataa dha. Gochoonni akka fakkii kaasuu, barreessuu, suuraa ka’uu, ykn hodhuu xiyyeeffannoo yeroo baay’ee haala garee keessatti gargar ciccitu barbaadu. Hojii bohaartii fedhii kee wajjin walsimu filadhuutii yeroo itti of kennite ramadi. Fakkeenyaaf, suuraa kaʼuu yoo jaallatte, kaameraa keetiin deemtee mallattoo lafaa qofa utuu hin taʼin ifaafi gaaddidduu qabachuu irratti xiyyeeffadhu. Yoo barreessuu barbaadde, waa’ee ilaalcha guyyaa sanaa joornaalii irratti barreessuu yaali. Gochoonni kun yaada kee qulqulleessuu fi dandeettii ilaalchaa fooyyessuuf gargaaru. Akkasumas miira galma ga’iinsaa kan mirkaneessuu alaa irraa walaba ta’e ni kennu. Meeshaa qaaliin si hin barbaachisu; dabtara salphaa ykn kaameraa bilbila ismaartii gahaadha. Furtuun walsimachuu fi gammachuudha. Yeroo booda, dandeettiin kee irratti fooyyaʼiinsa akka argamsiisu, akkasumas wanta jireenya guyyaa guyyaa keessatti mulʼatu caalaatti akka dinqisiifattu hubachuu dandeessa. Hojiin bohaartii kalaqaa akka boqonnaa sammuuttis kan tajaajilu yoo ta’u, miiraa fi yaada haala caaseffama qabuun akka adeemsiftu si gargaara. Gochi kun of beekuu fi dandeettii of bashannansiisuu irratti ofitti amanamummaa guddaa akka qabaattu gochuu danda’a.

Taateewwan Aadaa fi Muuziyeemii irratti hirmaachuu

Muuziyeemii, gallerii fi tiyaatira daawwattoota kophaa isaaniif iddoo gaarii dha. Dhiibbaa agarsiisa irratti hatattamaan mari’achuuf ykn agarsiisa kam akka ilaaltu irratti araarama osoo hin qabaatin qabiyyee irratti gadi fageenyaan bobba’uu dandeessa. Dhaabbileen hedduun qajeelfama sagalee ykn ibsa barreeffamaa kan ofumaan barachuuf hayyamu ni kennu. Kutaalee si hawwatan keessatti yeroo dheeraa dabarsuu fi namoota biroo keessa daftee socho’uu dandeessa. Daddabbii kun qabachuu fi gammachuu guddisa. Biyyoota hedduu keessatti muuziyeemonni bakka callisanii itti calaqqisan ta’ee waan ilaalamuuf, seera callisaa eeguun barbaachisaa dha. Aadaan tokko tokko bakka tasgabbaaʼaa taʼettillee marii cimaa kan jajjabeessan siʼa taʼu, kaan immoo callisa cimaadhaaf iddoo guddaa kennu. Yeroo seentan qajeelfama naannoo keessanii ilaalaa. Barumsa ykn workishooppii qofa irratti argamuun illee bu’aa guddaa qabaachuu danda’a. Guutummaatti ergaa dubbataa irratti xiyyeeffachuu dandeessa, utuu yaada kee haasawa cinaa hin jeeqin. Sana booda, odeeffannoo sana adeemsisuuf yeroo waan argatteef, yeroo hiriyoota wajjin wal argitu caalaatti akka dubbattu hubachuu dandeessa. Haalli kun fayyadama dabarsoo gara hirmaannaa sochii qabuutti jijjiira. Akkasumas waliigaltee garee osoo hin taane jechoota aadaa dhuunfaa fedhii addaa kee calaqqisan ijaaruuf si gargaara.

Sammuudhaan Deemsa fi Ilaaluu Shaakali

Sammuudhaan deemuun sochii salphaa garuu humna guddaa qabuu fi sochii qaamaa fi ifa sammuu walitti fidudha. Ariitiin deemsa irraa adda ta’ee, sammuudhaan deemuun naannoo kee fi hafuura baafannaa kee xiyyeeffannoo kennuu of keessaa qaba. Paarkii, iddoo biqiltuu ykn daandii tasgabbaaʼaa filadhu. Suuta jettee deemtee haala daandii daandii, sagalee simbirrootaa ykn tiraafikaa fi hoʼa qilleensaa hubadhu. Gochi kun dhiphina hir’isuuf kan gargaaru yoo ta’u, xiyyeeffannoo fooyyessa. Keessattuu naannoo magaalaa bakka fe’iinsi miiraa garmalee itti baay’atu keessatti faayidaa qaba. Yeroo tokkotti miira tokko irratti xiyyeeffachuudhaan sammuu kee tasgabbeessuu fi yeroo ammaa kana dinqisiifachuu dandeessa. Sochiin kun umurii fi sadarkaa dandeettii qaamaa osoo hin ilaalin nama hundaaf jechuun ni danda’ama. Meeshaa addaa kan hin barbaanne yoo ta’u, guyyaa guutuu dho’iinsa gabaabaa ta’een hojjetamuu danda’a. Aadaa tokko tokko keessatti miilaan deemuun sochii hawaasaa waan ta’eef, warri kaanis akkasuma hojjetan si mudachuu danda’a. Kaan keessatti kophaa hordofuudha. Haalli lamaan carraa walitti hidhamiinsa ykn xiinxala ni kennu. Galmi isaas fageenya murtaa’e tokko irra ga’uu osoo hin taane imala sana dammaqinaan mudachuudha. Amalli kun miira waliigalaa kee fooyyessuu fi guyyaa kee niyyaadhaan akka jalqabdu ykn akka xumurtu si gargaaruu danda’a.

Meeshaalee Dijitaalaa Gurmaa'uuf Fayyadamaa

Yeroon soloo dhiibbaa hawaasummaa irraa addaan cituu yoo ta’u, gurmaa’anii turuun muuxannoo kee guddisuu danda’a. Meeshaalee dijitaalaa fayyadamuun sochiiwwan kee karoorfachuun yeroo boqonnaa kee akka gaariitti akka fayyadamtu si gargaaruu danda’a. Fakkeenyaaf, TodayMap barreeffamoota akkasii kaartaa kallattiin bilisaa irratti agarsiisa, taateewwan dhiyoo ykn qabxiiwwan fedhii fedhii kee wajjin walsimu akka argattu si gargaara. Meeshaan kun filannoodhaan osoo si hin dhiphisin deemsa karoorfachuu ykn kaffee tasgabbaa’aa argachuuf gargaaruu danda’a. Tarree iddoowwan daawwachuu qabdu mataa keetii qopheessuudhaan, sagantaa imala dhuunfaa saffisa kee kabaju uumta. Haalli kun yeroon solo kee bu’a qabeessaa fi gammachiisaa akka ta’u mirkaneessa. Bakkeewwan qusachuu, sa'aatii banamuu galmeessuu fi adeemsa kee hordofuu dandeessa. Malli kun dhagaa gati jabeessa dhokataa qajeelfama imala waliigalaa keessatti mul’achuu dhiisuu danda’u argachuufis gargaara. Yaada waliigalaa osoo hin taane filannoo addaa kee irratti hundaa’uun qorannoo jajjabeessa. Meeshaalee akkasii itti gaafatamummaadhaan fayyadamuun yeroo iskiriinii fi argama qabatamaa madaaluu jechuudha. Osoo hin deemin dura kaartaa kee ilaali, achiis meeshaa sana naannoo kee wajjin guutummaatti akka wal qunnamuuf kaaʼi. Madaalliin kun teeknooloojiin muuxannoo kee irratti ol’aantummaa qabaachuu caalaa akka deeggaru mirkaneessa.

Xumura

Yeroo kophaa dabarsuun ogummaa gatii guddaa qabuu fi of danda’uu fi of beekuu guddisudha. Ollaa keessan qorachuudhaan, nyaata naannoo keessanii mi’eeffachuudhaan, hojiiwwan bohaartii kalaqaa irratti bobba’uudhaan, iddoowwan aadaa daawwachuudhaan, sammuudhaan deemsa shaakaluudhaan, fi meeshaalee gurmaa’insaa fayyadamuudhaan, yeroowwan kophaa ta’an gara muuxannoo badhaadhinaatti jijjiiruu dandeessu. Hojiileen kunniin seera aadaa adda addaa kan kabaju yoo ta’u, guddina dhuunfaa kan jajjabeessanidha. Waan dhuguma si hawwatu argachuu fi naannoo kee wajjin walitti dhufeenya gadi fagoo ijaaruuf bilisummaa yeroo solo hammadhu. Xiqqaa irraa jalqabi, fedhii beekuuf jiraadhu, adeemsa waa’ee ofii keetii fi naannoo keetii baruutti gammadi.

Qajeelfama